ایران در مسیر جام جهانی؛ از واقعیت تا رویاپردازی
مجله سفر

گزارش مجله سفر

ایران در مسیر جام جهانی؛ از واقعیت تا رویاپردازی

صعود تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، هم‌گروهی با انگلستان، آمریکا و برنده پلی‌آف اروپا، شیوه آماده‌سازی تیم، سرمربی تی...

  • ۱۶ دقیقه مطالعه
  • تحریریه رد بلیط
به گزارش ردبلیط به نقل از ایرنا؛ ۶۲ روز پس از برکناری «مارک ویلموتس» نیمکت ایران به مربی از سرزمین کرواسی رسید. اسکوچیچ در دور دوم و برای ۴ دیدار مقابل هنگ‌کنگ، کامبوج، بحرین و عراق روی نیمکت تیم ملی ایران نشست. او در کارنامه خود هدایت تیم‌هایی از جمله ریه‌کا، النصر عربستان، ملوان انزلی، فولاد خوزستان و نفت آبادان را داشت و در شرایطی سکان تیم ملی ایران را به دست گرفت که به دلیل نتایج بسیار بد این تیم عملا ریسک بزرگی را انجام داد.

اسکوچیچ بعد از استانکو، تومیسلاو ایویچ، میروسلاو بلاژویچ و برانکو ایوانکوویچ پنجمین سرمربی کروات فوتبال ایران بود و خوشبین‌ترین هوادار فوتبال هم شانسی را برای این تیم و صعود به جام جهانی متصور نبود اما با همه این مشکلات تیم ملی فوتبال ایران از مسیر سختی که در آن قرار داشت به سلامت عبور کرد و در ادامه مسیر همواری با اسکوچیچ پیش پای ملی پوشان فوتبال ایران قرار گرفت.

موضوعات مختلف تیم ملی فوتبال در راه جام جهانی در میزگرد ایرنا مورد بحث و بررسی قرار گرفت و کارشناسان حاضر پاسخگوی سووالات بودند. مشروح این نشست را در زیر می‌خوانیم.

قواعد بازی را به هم نریزیم

هومن افاضلی می‌گوید: فوتبال قواعد خاص خودش را دارد و معمولاً مربی که تیم ملی را به جام جهانی برده، برکنار نمی‌کنند. کسانی که در فوتبال مربیگری کرده‌اند، می‌دانند که اگر بازیکن این حس و درک را داشته باشد که از مربی سرتر است حاضر به تبعیت نبوده و این مساله نظم تیمی را به هم می‌ریزد. این امر به یک دوره هم ختم نمی‌شود و در زمان‌های مختلف از جمله دوران برانکو، دایی و کی‌روش هم شاهد این اتفاقات بودیم. در چنین شرایطی مربی باید یکی از سخت‌ترین تصمیم‌های دوران حرفه‌ای خود را بگیرد، یا مماشات کند و یا تقابل که هر کدام هم تبعات خاص خود را دارد.

وی ادامه داد: مشکلات دیگری که این روزها می‌بینیم به ضعف فدراسیون باز می‌گردد، متاسفانه فدراسیون نیرومندی نداریم و از نظر ساختاری هم در شرایط خوبی به سر نمی‌بریم. در سال منتهی به جام جهانی، فدراسیون فوتبال، رئیس ندارد و همه چیز موقت و بلاتکلیف است، متاسفانه در فوتبال ما با عدم ثبات مواجه شده‌ایم و تصمیم‌ها بر اساس شکل سازمانی انجام می‌شود و زمانی که سازمان قدرتمندی وجود نداشته باشد طبیعی است تصمیم‌ها هم منطقی و قابل پذیرش نیست.

بردیم، قبول اما حریفان هم حریف جدی نبودند

افاضلی ادامه داد: یکی از مسائل بسیار مهم در تیم ملی فوتبال هر کشوری بحث انگیزه بازیکنان است، شاهد بودیم که مسابقات دور رفت با چه نتیجه‌ای حاصل شد و کسی هم فکر نمی‌کرد این تیم بتواند با این شرایط به جام جهانی صعود کند به خصوص با نتایجی که در برابر عراق و بحرین رقم خورد، اما عملکرد بازیکنان در دیدار مقابل هنگ‌کنگ، سوریه و کامبوج را اگر کنار بگذاریم، برابر امارات به خاطر خلاقیت‌های فردی طارمی و آزمون موفق شدیم پیروز از زمین بازی خارج شویم و در کل باید بگویم که تیم ملی فوتبال ایران نقشه مشخصی برای بازی نداشت.

مربی اسبق تیم ملی فوتبال گفت: البته باید به این نکته هم اشاره داشت که عراق آن تیم قبلی و قدرتمندی که ما می‌شناختیم نبود، بشار رسن را همه ما بارها دیده‌ بودیم اما او در بازی برابر ایران ۲۰ درصد توانمندی‌های خود را هم نتوانست به نمایش بگذارد و به نظر من خلاقیت‌های فردی بازیکنان ما بر تیم حریف غلبه کرد.

ریکاوری ذهنی و فیزیکی ما را به جام بر می‌گرداند

وی ادامه داد: با توجه به رقبایی که در گروه تیم ملی فوتبال ایران حضور دارند بحث ریکاوری تیم از نظر ذهنی و فیزیکی بسیار مهم است و اگر این مساله را حل نکنیم در قطر به مشکل خواهیم خورد. با توجه به سبک بازی حریفان، در این گروه در ۲ دیدار نخست، عملا تیم خالی می‌کند و باید ریکاوری مناسب در دستور کار باشد تا دوباره بازیکنان به شرایط مسابقه بازگردند. از سویی دیگر با توجه به زمان اندک تا آغاز و مدت زمان ۱۰ روز آخر برای هماهنگی تیم‌ها، طبیعی است که رقبای اروپایی به مراتب راحت‌تر و بهتر از ما آماده جام خواهند شد چرا که ساختار و نظم تیمی آنها این فضا را به خوبی ایجاد می‌کند اما در فوتبال ما چنین روندی وجود ندارد و این مسایل را هم باید مد نظر قرار داد.

افاضلی در واکنش پاسخ به این سئوال که برخی از کارشناسان اعتقاد دارند باید از هم اکنون به فکر بازی با انگلیس باشیم، گفت: ما در جام جهانی با ۳ تیم بازی داریم و باید برای همه آنها برنامه‌ریزی کرده و از همین الان برای هر کدام نقشه مناسب داشته باشیم اما ۱۰ روز آخر که قبل از آغاز جام جهانی است را فقط معطوف به بازی با انگلیس کنیم تا بتوانیم از نظر روحی و ذهنی آماده این دیدار شویم.

مربی اسبق تیم ملی فوتبال ایران تصریح کرد: انگلستان در همه ابعاد زمین توانایی بالایی دارد و در فاز دفاعی، هجومی، انتقال سریع توپ و سایر مسایل بسیار خوب عمل می‌کند و فراموش هم نکنیم که بازیکنان این تیم از چه ویژگی فردی و خلاقیت بالایی برخوردار هستند. وقتی این مسایل را در کنار هم قرار می‌دهیم به این نتیجه می رسیم که انگلستان حریفی بسیار خطرناکی است و در هر لحظه می‌تواند شرایط بازی را به سود خود تغییر دهد.

کارشناس فوتبال کشورمان به بازی با آمریکا هم اشاره کرد و گفت: آمریکا تیم بسیار خوبی است و از آمادگی جسمانی بالایی برخوردار است. این تیم بازیکنان با کیفیتی دارد اما سازماندهی انگلستان را ندارد اما نمی‌توانیم آنها را دست کم بگیریم. یکی از شانس‌هایی که ما در این جام آورده‌ایم این است که تقریبا تمام همگروه‌های ایران در یک شکل و سیستم بازی می‌کنند و این به ما کمک می کند تا کمتر دچار تغییر در تیم خود شویم.

کانادا، ایرلند و کرواسی را می‌پسندم/ پول نداریم لال که نیستیم

مربی اسبق تیم ملی فوتبال ایران در خصوص دیدارهای دوستانه قبل از آغاز جام جهانی فوتبال تاکید کرد: اگر شرایط خوب بود و می‌توانستیم بر اساس تصمیم‌های خودمان اقدام کنیم من بازی با تیم‌هایی از جمله ایرلند، کرواسی و کانادا را انتخاب می‌کردم و علت این انتخاب هم به دلیل شبیه‌سازی با همگروه های تیم ایران است. از سویی دیگر بازی با ایتالیا را هم هماهنگ می کردم چرا که بازی با آن‌ها به تیم ما شخصیت می‌دهد و انگیزه بازیکنان را بالا می‌برد.

او با انتقاد از فدراسیون فوتبال گفت: حساب‌های فدراسیون بسته شده و پول نداریم اما لال که نشدیم. فدراسیون فوتبال باید از سرمربی تیم ملی حمایت قاطع و جدی داشته باشد تا او از نظر روانی بتواند با تمرکز کار خود را ادامه دهد.

وی با اشاره به لیگ داخلی آمریکا یادآور شد: با توجه به توانایی و سطح بالای این لیگ بعید می‌دانم هیچ کدام از تیم‌های ما بیش از ۶۰ دقیقه بتوانند برابر آنها بازی کنند. این مساله نشان می دهد سطح توانایی و آمادگی جسمانی آنها تا چه حد بالاست و این مسایل را باید از همین امروز مد نظر قرار داد.

هیچ مربی نمی‌تواند ضمانت صعود بدهد 

مربی اسبق تیم ملی فوتبال ایران با اشاره اهمیت برنامه‌ریزی در فوتبال خاطر نشان کرد: باید ببینیم از حضورمان در جام‌جهانی به دنبال چه هستیم. از قدیم گفته‌اند هر چه بکاریم درو می‌کنیم و باید دید هدف نهایی ما با آنچه انجام داده‌ایم هماهنگی دارد یا به دنبال رویاپردازی هستیم.

او با اشاره به دیدارهای قبلی ایران در جام جهانی گفت: در برابر تیم‌هایی از جمله آرژانتین، اسپانیا و پرتغال به میدان رفته‌ایم اما بهترین عملکرد ما در دیدار برابر آرژانتین بود چرا که سهمی از بازی داشتیم و اگر شانس با ما یار بود شاید روند این دیدار به شکل دیگری پیش می‌رفت.

افاضلی تاکید کرد: با توجه به مدت زمانی که تا آغاز جام جهانی داریم هیچ مربی نمی‌تواند شاهکار کند، حتی اگر همین امروز مورینیو را هم بیاوریم نمی‌تواند با تیم ملی فوتبال ایران موفق شود. همه چیز حساب و کتاب دارد و نمی‌توانیم قوانین و قاعده بازی را به نفع خود تغییر دهیم. ساختار دفاعی ما ضعیف است و باید تا آغاز جام جهانی روی این مسایل کار کنیم تا شاهد عملکرد خوبی از سوی ملی‌پوشان کشورمان باشیم.

اسکوچیچ در فنی نه اما در نتیجه خوب بود 

اصغر مازیار صحبت‌های خود را این‌گونه آغاز کرد: روند موفقیت یک مربی را می‌توان از ۲ دیدگاه مورد بررسی قرار داد، اول عملکرد فنی و دوم نتیجه تیمی. فوتبال یک مهارت باز است که حریف در آن اثر دارد، یکی از این عملکردهای خوب را برابر کامبوج دیدیم و تیم ایران بسیار عالی ظاهر شد اما آنها حریفان قدرتمندی نبودند اما در دیدار با کره‌جنوبی که حریفی قوی بود دیدیم که در دیدار نخست و در شرایطی که میزبان بودیم به نتیجه تساوی رضایت دادیم و در دیدار دوم در سئول اولین شکست با اسکوچیچ در کارنامه ما ثبت شد.

وی ادامه داد: در مورد اسکوچیچ باید به این مساله دقت داشت که نتایج و عملکرد از هم جدا هستند، او در بحث نتایج عملکرد خوبی داشت اما در مورد مسائل فنی خیلی موفق نبوده؛ اگر می‌خواهیم در جام جهانی موفق شویم باید استراتژی مناسبی را اتخاذ کنیم و کمیته فنی فدراسیون فوتبال می‌تواند در این خصوص تعیین کننده باشد. البته در این میان باید به نکات دیگری هم توجه داشت، به عنوان مثال روزی بازیکنان ما آرزو داشتند با برخی از ستاره‌های جهان عکس بگیرند و آنها را از نزدیک ببیند اما الان در کنار آنها بازی می‌کند، مانند دیدار با آرژانتین، پرتغال و اسپانیا. آن‌ها حریفان بسیار بزرگی بودند و ما هم با تمام توان به میدان رفته و در برابر آنها بازی کردیم و حتی می‌توانستیم نتیجه بهتری هم بگیریم. اگر بخواهیم از منطق فوتبال تعریف کنیم باید بگوییم که در بازی با آرژانتین و نیجریه در ۲۰۱۴ برزیل و اسپانیا و پرتغال در ۲۰۱۸ روسیه، شاهد رفتارهای منطقی از فوتبال ایران بودیم که با کی‌روش به آنها دست پیدا کردیم اما وقتی خواستیم متفاوت بازی کنیم در برابر بوسنی غافل‌گیر شده و ۳ بار دروازه ما باز شد.

فعالیت باشگاهی و ملی در یک ترازو نیستند 

این استاد دانشگاه با اشاره به شرایط کار مربیان در عرصه باشگاهی و ملی گفت: در ابتدا باید به این مساله اشراف داشت که برای هر موفقیتی نیازمند ابزارهای لازم هستیم و تا این ابزارها فراهم نشود نمی‌توان انتظار خلق معجزه داشت. از سویی دیگر بین هدایت یک تیم باشگاهی و ملی تفاوت‌های بسیار است از جمله این‌که مربی باشگاهی یک فصل را در اختیار دارد و می‌تواند برای یک دوره زمانی طولانی برنامه‌ریزی کرده و به اهداف خود برسد. او در این دوره می‌تواند حتی خواب و خوراک بازیکنان خود را تحت کنترل داشته باشد اما مربی ملی چنین فرصتی ندارد و بازیکنان را در مدت محدودی از زمان در اختیار داشته و بازیکنان از تیم‌ها و باشگاه‌های مختلف دور هم جمع می‌شوند.

وی ادامه داد: یک مربی ملی شاید ۴۸ ساعت قبل از بازی بتواند تمامی بازیکنان خود را در اختیار داشته باشد و در همین مدت زمان اندک باید تفکرات خود را به تیم القا کند. با این شرایط مربی ملی، کاری به مراتب سخت‌تر در پیش دارد. او باید به همه ابعاد فوتبال اشراف کامل داشته باشد و به نظرم این خصیصه در اسکوچیچ کمتر دیده شده است، از سوی دیگر اکثر بازیکنان ملی‌پوش ما لژیونر هستند و در تیم‌های بزرگ بازی می‌کنند، آنها باید مربی تیم ملی را قبول داشته باشند تا بتوانند از او تبعیت کند. در جام جهانی باید کسی را روی نیمکت تیم ملی داشته باشیم که بازیکنان او را قبول داشته باشند و با توجه به زمان اندک تا جام جهانی و مشکلی که در فوتبال ما وجود دارد این مسئله شاید کمی سخت باشد.

اسکوچیچ حق دارد به جام جهانی برود

مازیار گفت: اعتقاد دارم وقتی یک مربی موفق شده تیمی را به جام جهانی ببرد، این حق را هم خواهد داشت که با همان تیم در جام‌جهانی حضور داشته باشد. در اینجا باید به یک نکته هم اشاره کنیم، بعضی‌ها می‌گویند ایتالیا به جام جهانی نرفت اما ایران صعود کرد،آیا تیم‌هایی که ما با آنها بازی کردیم و تیم‌هایی که ایتالیا در برابر آنها صف‌آرایی کرد از شرایط یکسانی برخوردار بودند؟

وی افزود: این مساله را از زاویه‌ای دیگر هم می‌توان بررسی کرد، اگر جای ایران با گروهی که ژاپن، استرالیا و عربستان در آن حضور داشتند جابه‌جا می‌شد آیا باز هم این نتایج به دست می‌آمد؟ به نظر من در دور دوم رقابت‌های مقدماتی جام‌جهانی یک جاده صاف و هموار پیش روی اسکوچیچ و بازیکنان ایران بود اما فراموش نکنیم که جام جهانی یک مسیر سنگلاخ است و کار به مراتب سخت‌تر خواهد بود و نمی‌توان با همین شرایطی که داریم به نتایج خوش بین باشیم.

او تصریح کرد: در مورد انگلستان باید بگویم که آنها نایب قهرمان یورو بوده و بهترین عملکرد را از خود به نمایش گذاشته‌اند، ما با چنین تیمی بازی داریم اما ابزار ما همان ابزار قدیمی است و باید امکانات خودمان را بروز کرده و در اختیار تیم ملی، بازیکنان و کادر فنی قرار دهیم. در مورد تیم‌هایی مثل اوکراین یا ولز هم باید بگویم، تیم‌های بسیار خوبی بوده و اجازه نمی‌دهند حریفانشان در برابر آنها به راحتی بازی کنند. در خصوص بازی با آمریکا هم برنامه‌های خود را با نظم و ترتیب به پیش می‌برند اما ما هنوز سکان‌دار فدراسیون ما مشخص نیست و برگزاری دیدارهای دوستانه هم در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

از اسکوچیچ باید حمایت کرد

مازیار ادامه داد: اگر قرار باشد اسکوچیچ را حفظ کنیم باید با تمام توان و قدرت از او حمایت کنیم و اگر قرار به جابجایی است نباید حتی یک روز را هم هدر کرد. من به عنوان یک ایرانی وظیفه دارم از تیم ملی فوتبال کشورم حمایت کنم اما اعتقاد دارم که انتخاب هم نباید اشتباه باشد. بازی فوتبال از ۲ جنبه قابل بررسی است، از نگاه فنی و هواداری. هوادار به دنبال نتیجه است اما در مسائل فنی باید ببینیم آیا اصول و مسائل تاکتیکی و فنی در زمین به خوبی اجرا شده یا نه. عملکرد اسکوچیچ را در ملوان دیدم و می‌دانم مربیگری را بلد است و از لحاظ فنی هم مربی خوبی است اما قدرت تصمیم‌گیری در لحظات حساس و آنی را ندارد و نمی‌تواند به خوبی در این لحظات اوضاع را مدیریت کند. به نظر من باید ۲ مربی کاربلد و تئوریسین در کنار او قرار بگیرند تا بتوانند در لحظات حساس به خوبی راهنمایی‌های لازم را به سرمربی تیم ملی ارائه دهند.

کارشناس فوتبال کشورمان به این نکته هم اشاره کرد که جام جهانی میدانی برای حضور و فعالیت مربیانی است که فضای این جام را بشناسند و بتوانند تیم‌های تحت مدیریت خود را به خوبی هدایت و رهبری کنند، امیدواریم اسکوچیچ یا هر مربی دیگری که در این جام حضور دارد باید بتواند از اعتبار و آبروی فوتبال ایران به خوبی دفاع کند.

اسکوچیچ جرات داشت و ریسک بزرگی کرد

فرشاد کرمی دیگر کارشناساس حاضر در میزگرد ایرنا نیز گفت: باید واقعیت‌ها را نگاه کرد و بر اساس این واقعیت‌ها، شرایط و جایگاه فوتبال ایران تصمیم گرفت. اینکه فوتبال ما امروز کجاست و برای آن چه هزینه‌هایی پرداخت شده است، در همین فوتبال مربی را به نام ویلتموس به ایران آوردیم که آن همه هزینه در پی داشت اما در نهایت، خروجی و نتایج تیم ملی به شکلی پیش رفت که حضور در جام جهانی در آستانه یک سراب و رویا قرار گرفت.

وی ادامه داد: تیم ملی ما در شرایط بسیار بدی قرار داشت و هیچکس فکر نمی‌کرد ما دوباره بتوانیم در مسیر درست و در راه جام جهانی قرار بگیریم. ۴ بازی پیش رو بود که باید همه آنها را با پیروزی پشت سر می‌گذاشتیم و اتفاق بد دیگر آن بود که هیچکدام از این بازی‌ها هم در ایران برگزار نمی‌شد. به نظر من اسکوچیچ شجاعت بسیار زیادی داشت که در آن شرایط تیم ملی فوتبال ایران را قبول کرد و بر روی نیمکت تیم ملی ایران نشست.

او با اشاره به شرایط آن روزهای تیم ملی فوتبال ایران تصریح کرد: به خیلی از مربیان داخلی پیشنهاد هدایت سرمربیگری تیم ملی فوتبال ایران داده شد اما به دلیل نتایج ضعیف و شرایط بدی که در آن روزها داشتیم هیچ کدام قبول نکردند تا نیمکت تیم ملی را در اختیار بگیرند و روی صندلی داغ آن بنشینند، چرا که ریسک بسیار بزرگی بود. به نظر من اسکوچیچ تیم را به راحتی به جام جهانی برد و در مرحله اول شاهکار کرد، مرحله دوم بردهای خوبی به دست آورد و تنها در یک بازی شکست خورد.